Τμήμα Ένταξης

Τι είναι το Τμήμα Ένταξης

Tο Τμήμα Ένταξης είναι μια δομή της ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης που λειτουργεί μέσα στα τυπικά σχολεία γενικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης. Στο σχολείο μας λειτουργεί σε τάξη του δευτέρου ορόφου ως ξεχωριστό τμήμα και βάση συγκεκριμένου ωρολογίου προγράμματος. Στόχος του Τ.Ε. είναι η εκπαιδευτική παρέμβαση με ατομικά ή ομαδικά εξατομικευμένα προγράμματα εκπαίδευσης στους μαθητές με αναπηρίες ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, εντός του σχολικού ωραρίου.  Παρέχεται δηλαδή σε αυτό εξατομικευμένη ή ομαδική διδασκαλία ανάλογα με τις ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες των μαθητών όλων των τάξεων.

Ποιοι μαθητές μπορούν να συμμετέχουν στο Τμήμα Ένταξης

Στο Τμήμα Ένταξης μπορούν να συμμετέχουν μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες που:

α) έχουν γνωμάτευση από διαγνωστικό φορέα (π.χ. Κέντρα Διαφοροδιάγνωσης και Υποστήριξης ΚΕ.Δ.Δ.Υ., Ιατροπαιδαγωγικά Κέντρα)

β) δεν έχουν γνωμάτευση από διαγνωστικό φορέα, αλλά έχουν αξιολογηθεί από την Ειδική Παιδαγωγό του σχολείου (κατόπιν αιτήματος του γονέα) και με τη σύμφωνη γνώμη της σχολικής συμβούλου ειδικής αγωγής.

Για να μπορέσει να συμμετάσχει ένας μαθητής στο Τμήμα Ένταξης πρέπει να υπάρχει συναίνεση του γονέα ή του κηδεμόνα ο οποίος υποβάλλει ενυπόγραφη αίτηση συμμετοχής του παιδιού του στο τμήμα ένταξης καθώς και ενυπόγραφη υπεύθυνη δήλωση.

Πως λειτουργεί το Τμήμα Ένταξης

Στο Τμήμα Ένταξης ακολουθείται:

α) Κοινό εξειδικευμένο πρόγραμμα για ομάδα μαθητών με παρόμοιες ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.

β) Εξατομικευμένο και εξειδικευμένο πρόγραμμα για μαθητές με σοβαρότερες ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.

Το πρόγραμμα στο Τμήμα Ένταξης έχει ως σκοπό την στήριξη των μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, έτσι ώστε να υπάρχει σύνδεση και συνέχεια με το πρόγραμμα της τάξης τους. Ο Ειδικός Παιδαγωγός του Τμήματος Ένταξης πρέπει να διαθέτει ειδικές γνώσεις και προσόντα και να τα χρησιμοποιεί ανάλογα. Είναι απαραίτητο πρώτα και κύρια να υποστηρίζει ψυχοπαιδαγωγικά και να παρέχει βοήθεια σε κάθε μαθητή που φοιτά στο Τμήμα Ένταξης, καθώς και να συνεργάζεται με το σύνολο του εκπαιδευτικού προσωπικού του σχολείου και τους γονείς.

Ο Ειδικός Παιδαγωγός σε συνεργασία με το δάσκαλο γενικής αγωγής καθορίζει τις ώρες φοίτησης των μαθητών στο Τμήμα Ένταξης. Σε καμία περίπτωση οι μαθητές δεν λείπουν από τη γενική τάξη σε μαθήματα που αποδίδουν καλύτερα ή σε μαθήματα που αγαπούν και έχουν ως σκοπό την ενίσχυση της αυτοεκτίμησης και αυτοεικόνας τους (όπως Μουσική, Εικαστικά, Γυμναστική, κτλ).

Τι διδάσκεται στο Τμήμα Ένταξης

Κύριος στόχος του Ειδικού Παιδαγωγού αρχικά είναι η καλλιέργεια της αυτοεκτίμησης των μαθητών καθώς είναι σημαντική γιατί βοηθά τα παιδιά να αισθάνονται υπερήφανα για τον εαυτό τους και για το τι μπορούν να επιτύχουν στη ζωή τους. Τους δίνει το θάρρος να δοκιμάσουν νέα πράγματα και τους επιτρέπει να σέβονται τον εαυτό τους ακόμα και όταν κάνουν λάθη.

Όσον αφορά στα γνωστικά αντικείμενα, δίνεται βάρος κυρίως στα μαθήματα της Γλώσσας και των Μαθηματικών. Συνήθως η πορεία του εκπαιδευτικού έργου έχει την εξής μορφή:

  1. Άτυπες αξιολογήσεις των γνώσεων των μαθητών βάση επιλεγμένου υλικού (τεστ αξιολόγησης)
  2. Καθορισμός εκπαιδευτικών στόχων
  • Διδασκαλία των γνωστικών αντικειμένων
  1. Συνεχείς έλεγχοι και αξιολογήσεις κατανόησης των γνώσεων
  2. Σύνδεση τους με πρακτικές εφαρμογές
  3. Επαναξιολογήσεις της μάθησης.

Στο Τμήμα Ένταξης χρησιμοποιούνται ποικίλα εποπτικά μέσα και εναλλακτικοί τρόποι μάθησης, όπως παιδαγωγικό παιχνίδι, δραματοποίηση, μάθηση με υπολογιστή, διδασκαλία με χρήση αντικειμένων και άλλα. Η διδακτέα ύλη επιλέγεται και διαμορφώνεται μέσα από τροποποιήσεις και προσαρμογές και δεν διατάσσεται κατά τάξη ή ηλικία, αλλά οργανώνεται σύμφωνα με τις ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες του κάθε μαθητή.

Γενικότερα, το Τ.Ε. παρέχει εξειδικευμένη παρέμβαση σε δεξιότητες των μαθητών με σκοπό να γίνουν αυτοματοποιημένες γνωστικές ικανότητες. Την ώρα που ο μαθητής βρίσκεται στο Τ.Ε. δουλεύει τις εντοπισμένες δυσκολίες του (γραφή, ανάγνωση, στρατηγικές κατανόησης κ.α.) και αυτό θα έχει θετικό αντίκτυπο σε όλα τα μαθήματα.

« Την ευθύνη εκπαίδευσης του μαθητή που φοιτά στα Τ.Ε έχουν από κοινού ο εκπαιδευτικός του Τ.Ε.  και ο εκπαιδευτικός της συνήθους σχολικής τάξης φοίτησης του μαθητή. Οι δύο εκπαιδευτικοί συνεργάζονται σε τακτά χρονικά  διαστήματα για την παρακολούθηση του προγράμματος του μαθητή, για τις σχετικές προσαρμογές και τροποποιήσεις της διδασκαλίας, καθώς και για την αξιολόγηση της προόδου του»

Η ύπαρξη οργανωμένου τετραδίου του μαθητή που φοιτά στο Τ.Ε. καθώς και η αξιοποίηση-όπου είναι δυνατόν- των σχολικών εγχειριδίων της τάξης του είναι απαραίτητα εργαλεία στη σύνδεση μεταξύ κοινού και εξατομικευμένου προγράμματος με στόχο την πλήρη ένταξή του μαθητή στο σχολικό περιβάλλον. Ο δάσκαλος της τάξης πληροφορείται και ενημερώνεται συστηματικά με αυτόν τον τρόπο, ώστε να μπορεί να διαφοροποιεί τη διδασκαλία του στις περιπτώσεις των μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Οι εμπλεκόμενοι εκπαιδευτικοί (περιλαμβάνονται φυσικά και οι ειδικότητες) συνεργάζονται σε τακτά χρονικά διαστήματα για την παρακολούθηση του προγράμματος του μαθητή, για τις σχετικές τροποποιήσεις της διδασκαλίας, καθώς και για την αξιολόγηση της προόδου του.

Γενικότερα, «οι εκπαιδευτικοί των Τ.Ε. πληροφορούν και συμβουλεύουν τα μέλη της σχολικής κοινότητας καθώς και τους γονείς  για θέματα ειδικής αγωγής και συνεργάζονται με τους σχολικούς συμβούλους και το προσωπικό του οικείου ΚΕΔΔΥ»

Ιδιαίτερα στις περιπτώσεις μαθητών με σοβαρά προβλήματα συμπεριφοράς οι εκπαιδευτικοί των Τ.Ε. επιβάλλεται να επικοινωνούν με το ΚΕΔΔΥ που έχει εκδώσει τη γνωμάτευση, αξιοποιώντας τις συμβουλευτικές υπηρεσίες που μπορεί να προσφέρει.

Πάτσια Τριανταφυλλιά

Ειδική Παιδαγωγός

  1. Υ.Α. 17812/Γ6, ΦΕΚ 315/2014 «Νόμιμη σύσταση των ΕΔΕΑΥ και καθορισμός των ιδιαίτερων καθηκόντων των μελών και συντονιστών αυτών».
  2. Υ.Α. 27922/Γ6, ΦΕΚ 449/2007 «Καθορισμός των ιδιαιτέρων καθηκόντων και αρμοδιοτήτων α)του εκπαιδευτικού προσωπικού, που υπηρετεί σε σχολικές μονάδες ειδικής αγωγής (ΣΜΕΑ) της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (ειδικά σχολεία, τμήματα ένταξης) …εκπαίδευσης»
  3. Εγκύκλιος ΥΠΕΠΘ Γ6/15894/14.02.2006 «Φάκελοι ατομικών στοιχείων»
  4. Υ.Α. 102357/Γ6, ΦΕΚ 1319/2002 «Ένταξη, φοίτηση και αποφοίτηση των ατόμων με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες σε όλους τους τύπους των σχολείων Ειδικής Αγωγής και τα Τμήματα Ένταξης»
  5. Ν. 3699/2008, ΦΕΚ 199/2008 «Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση Ατόμων με αναπηρία ή με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες»